BIGtheme.net http://bigtheme.net/ecommerce/opencart OpenCart Templates
Salı , Ekim 17 2017
Home / Psikoloji / Somatoform Bozukluklar / Kognitif Davranışçı Terapi İle OKB (Obsesif Kompülsif Bozukluk) Tedavisi

Kognitif Davranışçı Terapi İle OKB (Obsesif Kompülsif Bozukluk) Tedavisi

Obsesif Kompülsif ihlal (OKB) daha çok vesvese olarak bilinen rahatsızlığın mantıksız olduğu bildindiği halde istenilmeden tekrar tekrar akla gelen ve zehindən uzaklaştırılabilir bilmeyen düşünceler (obsessiyalar) ve bu düşünceleri zehindən uzaklaştırmak ya da düşüncelerin verdiği sıkıntıyı azaltmak için tekrarlamak zorunda hissedilen hareketlerdir ( kompulsifler) .

Demek hemen bir çok insanda bazen mantıksız olan ve onu rahatsız eden düşünceler ortaya çıkar. Ancak Obsesif Kompülsif tahrişe neden olan bu kişinin bu düşüncelerle bağlantılı görünümüdür. OKP-de birey bunu zihinde gereken bir düşünce olarak görüyor, bu düşüncenin ortaya çıkmasından kendisini sorumlu hissediyor ve bu düşüncenin ortaya çıkmasının kendisi ile bağlantılı bir anlamı olduğunu düşünür.Məsələn namaz kılarken aklından bir küfür kaymıştır “Bunu aklımdan keçirtdiyimə göre ben imansız biriyim” diye düşünür.Burada düşünce ve hareket birbirine karışır ve aradaki sınır yok olur.Bu andan sonra kimse bu düşüncelerine karşı bir tedbir almaya çalışır.

kaçış davranışları (düşünmemeye çalışmak) ya da təkraredici davranışlar (tevbe) başlayır.Bu durum ise tam tersine hem obsessiyaların çoğalmasına neden olur, hem de obsessiyalara dair görülen tedbirlerin sıklığı ve sayısı artır.Məsələn kirlenmek ve hastalığa yakalanmaya karşı obsessiyası olan bir kişi ilk zamanlarda sifon ve unitaza dokunduktan sonr a ellerini 2 kez yıkarken, bu say hamamda geçirdiği sürede gitgide artır.Bir süre sonra krana dokunduktan sonra en az 3 kez elini yıkamaya ve kapıları ıslak mendil aracılığıyla açmaya başlar.

Obsesif Kompülsif ihlalin psikiyatrik ilaç tedavisi yanında en etkili şekilde tedavi edildiği yöntem KDT, yani Konqnitiv davranışçı Terapiyadır.Bunun nedeni KDT-nin kişiye işlevsel olmayan düşünce, duygu ve davranışları konusunda belli bir farkındalık kazandırmak ve rutin, kaçmaya dayanan davranışları istiqamətlənmək yerine obsessiv düşüncenin yarattığı sıkıntıya katlanmaya “tanıtmak” dir.

Konqnitiv davranışçı Dahiliye da ilk adım psikolojik cahil, yani hastalığın konqnitiv modelinin sorununu pasiyente öğretmektir. “Bu düşünce sizi rahatsız ediyor, çünkü onun tehlikeli ve zehninizə yer almamalı olan bir düşünce olduğunu düşünürsüz.Amma aslında bu bir obsessiyadır ve herhangi bir anlamı yoktur.” Konuşan kişi bu düşüncelerle ilişkili inançları, varsayımları ele alınarak farklı ihtimaller konuşuluyor. Bu düşüncelerin her insanda gözlemlendiği, onları düşünmemeye çalışmakla aksine beyine sık gelmesine neden olduğu anlatılıyor. Düşünce ve davranışların farklı şeyler olduğunun üstünde dayanılır.Hər hangi bir kişiye bir şey söyledi, sonra “bunu düşünmemeye çalış” desez bu insan bu düşünceyi zihninden uzaklaştırmaya çalışacak, sonuçta o düşüncenin gelmesi ihtimali artacaqdır.Obsessiyaları tecrübe eden kişi de o düşünceleri zihninden uzaklaştırmaya çalışır, bununla böyle düşünceler tekrar tekrar aklına gelmeye devam edir.KDT-de obsessiv-kompulsiv ihlali olan kişiye düşünceleri serbest bırakmasını, gelmesini önlemek için hiçbir şey yapmamasını diyoruz. İlk önce sıkıntının olmasına rağmen, belirli bir süre boyunca bu sıkıntı “öyrəşəcək” ve “alıştıkça de sıkıntı azalacak” dır. Yoksa kaçma davranışları yaptığı sürede sıkıntısı devam edecek.

Daha sonra bu kişiden seanslarda, hem de seans aralıklarında obsessiyaları ve kompulsiyaları gözlemleyerek listeye kutlaması istənilir.Bu listeden her bir hareketle obsessiya ve kompulsiyanın yarattığı sıkıntı müəyyənləşdirilir.Eyni zamanda bu tekrarlayıcı düşüncelerin üstünde çalışarak onların gerçekte ortaya çıkma ihtimalleri ve alternatif olasılıkları ele alınır.

Konuşan kişi obsessiyalar ve kompulsiflerle ilişkili fonksiyonel değerlendirmeler yapmaya başladığında öyrəşdirilmə ve tepki vermeyin önlemeyi içeren davranışçı ödevler planlanır ve uygulanır. Öyrəşdirmə   pasiyentin qorxuduğu durum veya nesnelere sistematik, kontrollü şekilde gerçek hayati durumlarda veya hayalen maruz kalmasıdır. Reaksiyonun önlenmesi ise düşünceye maruz kalan zamanı kaçmak davranışları veya kompulsiv hareketler edilmesinin önünün alınmasıdır.Məsələn evden çıkmadan önce elektrik akımını 15 kez yoklayan bir kişiye ilk önce 15 kez yerine 10 kez ve gitgide daha az denetimi denir. Planlanan şekilde elektrik akımını 10 kez gözden evden çıkmayı tedricen 5 kez gözden çıkmayı sonra 2 kez gözden çıkmayı ve 1 kez gözden çıkmakla azaltmağına dair adımlar atılır.Burdakı amaç kişinin alışkanlığının önüne aldığımızda aktivləşən obsessiyalarının yarattığı sıkıntıya dözməsini temin üretmektir atılan adımda sıkıntı seviyesi azaldıkça, bir sonraki adıma geçilir.

Tedavi sürecinde ilk olarak daha hafif fərizyyə ve inançlar (örneğin: Bu düşünceler aklıma geldiği için ben çok kötü biriyim), sonra ise daha derinlerdeki hatalı inançlar (örneğin: Temiz olmasam bəyənilməyəcəm, Mükemmel olmasam başarılı olabilir bilməyəcəm.) Ve üst konqnitiv (metakonqnitiv) inançlar (örneğin: Alışkanlık yaptığım davranışları etmesem her şey kötüleşecek, aklıma duaları tekrarlamasa imanımı ve aklımı itirecem) uygun hale atılmaktan için psixoterapevtin pasiyentlə birlikte faaliyet göstermesi gerekir. Obsessiv -kompulsiv ihlal rutin ve farklı obsessiv ve kompulsiv belirtilerle yeniden ortaya çıkan psikiyatrik narahatlıqdır.Bu belirtiler kişinin hissi değişkenliği ve stresi ile yeniden aktivləşə biler.bu nedenle iyileşme süresi ve qazanılanların korunması için rahatsızlığın yenilenmesinin önleyici yöntemlerin tedaviye ilave edilmesi gerekmektedir sürenin psixoterapevt ve pasiyentin birlikte tespit bilecekleri aralıklarla devam eden, terapi seanslarında planlama ve seanslar arasında da metotların uygulanması önemlidir.

Çeviri etti: Nermin Şahmarzadə. Bakü Devlet Üniversitesi. “Sosyal Bilimler ve Psikoloji” Bölümü öğrencisi.

Düzenleme etti: Taleh Hüseynov. Bakü Devlet Üniversitesi. “Kanun” Bölümü mezunu.

Bunu da Okuyabilirsiniz

Rinit Nedir? Türleri ve Nedenleri

Rinit nedir? Türleri ve Nedenleri Rinit genellikle genel ve yerel direnci zayıflamış, soğuk algınlığına maruz ...

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Close